Za niespełnienie wymagań grozi kara pieniężna. W tym artykule wyjaśniamy, kogo dokładnie obejmują przepisy, jakie obowiązki pomija większość poradników i jak przygotować sklep na Shoperze, PrestaShopie, WooCommerce lub Shopify.
Czym jest Polski Akt o Dostępności i skąd wymóg WCAG
Polski Akt o Dostępności (PAD) to potoczna nazwa ustawy z 26 kwietnia 2024 roku o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze. Ustawa przenosi do polskiego prawa unijną dyrektywę 2019/882, znaną jako Europejski Akt o Dostępności, i obowiązuje od 28 czerwca 2025 roku.
Ustawa nie wymienia WCAG wprost. Zgodność usług cyfrowych ocenia się w praktyce według normy zharmonizowanej EN 301 549, która w części dotyczącej stron internetowych odwołuje się do wytycznych WCAG 2.1 na poziomie AA. Dlatego właśnie ten standard stał się punktem odniesienia dla sklepów internetowych. Nadzór nad usługami handlu elektronicznego sprawuje Minister Cyfryzacji, a rolę centralnego organu w systemie pełni Prezes Zarządu PFRON.
Kogo dotyczy obowiązek dostępności sklepu internetowego
Wiele artykułów w sieci podaje, że obowiązek dotyczy wszystkich sklepów internetowych. To uproszczenie, które może wprowadzać w błąd w obie strony.
Ustawa obejmuje usługi handlu elektronicznego, czyli usługi świadczone na odległość przez stronę internetową lub aplikację mobilną, na indywidualne żądanie konsumenta, w celu zawarcia z nim umowy. Branża nie ma znaczenia: przepisy dotyczą zarówno sklepu z odzieżą, jak i z elektroniką, kosmetykami czy usługami. Znaczenie ma natomiast to, że chodzi o sprzedaż konsumentom.
Z obowiązku dostępności usług wyłączeni są mikroprzedsiębiorcy. Zgodnie z Prawem przedsiębiorców jest nim firma, która w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych łącznie zatrudniała średniorocznie mniej niż 10 pracowników oraz osiągnęła roczny obrót netto lub sumę bilansową nieprzekraczającą równowartości 2 mln euro. Oba warunki muszą być spełnione jednocześnie, dlatego przed uznaniem, że wyłączenie Cię obejmuje, warto sprawdzić dane za oba ostatnie lata.
Trzeba też pamiętać o rozróżnieniu między usługą a produktem. Wyłączenie mikroprzedsiębiorców dotyczy usług, w tym samego sklepu internetowego. Jeśli jednak firma sprzedaje produkty wprost objęte ustawą, na przykład czytniki e-booków czy terminale płatnicze, wymagania wobec tych produktów nadal obowiązują, a mikroprzedsiębiorca korzysta jedynie z ułatwień w zakresie dokumentacji.
Jaki poziom WCAG musi spełnić sklep internetowy
Punktem odniesienia jest WCAG 2.1 na poziomie AA. Poziom A to absolutne minimum, przy którym wiele osób nadal napotyka poważne bariery. Poziom AAA jest najwyższy i rzadko osiągalny dla całego serwisu. Poziom AA uznaje się za rozsądny i wymagany standard.
Organizacja W3C opublikowała w 2023 roku nowszą wersję wytycznych, WCAG 2.2. Dodaje ona między innymi wymagania dotyczące widoczności fokusu przy nawigacji klawiaturą, minimalnego rozmiaru elementów klikalnych i łatwiejszego uwierzytelniania. Część nowych wdrożeń od razu celuje w WCAG 2.2 AA, żeby nie wracać do tematu przy kolejnej aktualizacji norm.
Co WCAG 2.1 AA oznacza w praktyce sklepu
| Obszar | Przykładowy wymóg |
|---|---|
| Kontrast | Zwykły tekst musi mieć kontrast z tłem co najmniej 4,5:1 |
| Skalowanie | Strona działa poprawnie po powiększeniu tekstu do 200% i przy szerokości odpowiadającej powiększeniu 400% |
| Klawiatura | Wyszukiwarkę, filtry, koszyk i płatność da się obsłużyć bez myszy |
| Obrazy | Zdjęcia produktów mają teksty alternatywne opisujące ich zawartość |
| Formularze | Pola rejestracji i zamówienia mają widoczne etykiety i zrozumiałe komunikaty błędów |
| Struktura | Nagłówki tworzą logiczną hierarchię, czytelną dla czytników ekranu |
| Czas | Klient ma możliwość wydłużenia limitu czasu, na przykład przy płatności |
Obowiązki informacyjne, o których milczy większość poradników
Dostosowanie samej strony to nie wszystko. Polski Akt o Dostępności nakłada na sklepy także obowiązki informacyjne, opisane przez Ministerstwo Cyfryzacji na portalu gov.pl.
Pierwszy obowiązek dotyczy klientów. Sklep musi podać do publicznej wiadomości informacje o oferowanej usłudze, informacje niezbędne do korzystania z niej oraz opis tego, w jaki sposób usługa spełnia wymagania dostępności. Informację należy umieścić w regulaminie świadczenia usług lub w innym równoważnym dokumencie, a sam dokument też musi być dostępny dla osób ze szczególnymi potrzebami.
Drugi obowiązek dotyczy Ministra Cyfryzacji. Sklep sam przeprowadza ocenę zgodności swojej usługi z wymaganiami. Jeśli wykaże ona braki, trzeba niezwłocznie poinformować o tym ministra. Zgłoszenie zawiera między innymi dane firmy, adres sklepu, wymagania, których usługa nie spełnia, opis działań naprawczych i przewidywany termin ich zakończenia. Ministerstwo udostępnia gotowy wzór takiej informacji.
Trzecia kwestia to wyjątek z art. 21 ustawy. Firma może uznać, że spełnienie konkretnego wymagania wymagałoby zasadniczej zmiany podstawowych właściwości usługi albo stanowiłoby nieproporcjonalne obciążenie. Taką ocenę trzeba jednak udokumentować i niezwłocznie zgłosić na piśmie Ministrowi Cyfryzacji, który może zażądać kopii dokumentacji. Wyjątek nie jest więc sposobem na ominięcie przepisów, tylko procedurą wymagającą uzasadnienia.
Jakie kary grożą za brak dostępności sklepu
Za niespełnienie wymagań dostępności grozi kara pieniężna w wysokości do dziesięciokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, nie wyższa jednak niż 10% obrotu firmy. Wysokość kary ustala organ nadzoru rynku, w przypadku sklepów internetowych Minister Cyfryzacji, lub Prezes Zarządu PFRON.
Poza ryzykiem finansowym brak dostępności oznacza też utraconą sprzedaż. Klient, który nie może dokończyć zamówienia za pomocą klawiatury lub czytnika ekranu, po prostu przechodzi do konkurencji.
Jak wygląda odpowiedzialność za WCAG na popularnych platformach
Właściciele sklepów często zakładają, że zgodność zapewnia platforma. W rzeczywistości platforma daje jedynie punkt startowy, a odpowiedzialność prawna spoczywa na sprzedawcy.
| Platforma | Co daje platforma | Co pozostaje po stronie sklepu |
|---|---|---|
| Shoper | Publikuje własne wytyczne wdrożenia WCAG, w Shoper AppStore dostępna jest aplikacja accessMate wspierająca dostępność | Wybór szablonu zgodnego z WCAG, teksty alternatywne, treść formularzy i opisów |
| PrestaShop | Jednostronicowy proces zamówienia w nowszych wersjach ułatwia część wymagań | Dostosowanie kodu motywu i modułów, które w dużej mierze decydują o dostępności |
| WooCommerce | Sam WordPress nie gwarantuje zgodności | Ocena każdego motywu i wtyczki osobno, bo to one generują większość kodu sklepu |
| Shopify | Część oficjalnych motywów projektowana jest z myślą o dostępności | Testy po każdej personalizacji kolorów, czcionek i sekcji |
Na każdej z tych platform zgodność może zepsuć pojedyncza aplikacja zewnętrzna, na przykład wyskakujące okno z kodem rabatowym, którego nie da się zamknąć klawiaturą.
Dlaczego sama nakładka dostępności nie wystarczy
Popularnym skrótem jest instalacja widżetu, czyli nakładki dostępności, która pozwala odwiedzającym powiększyć tekst czy zmienić kontrast. Takie narzędzie może pomóc części użytkowników, ale nie usuwa barier w kodzie strony. Brakujące teksty alternatywne, nieopisane pola formularza czy koszyk niedostępny z klawiatury pozostają na miejscu, niezależnie od tego, czy widżet jest aktywny. Ocena zgodności z WCAG dotyczy samej strony, dlatego nakładkę warto traktować wyłącznie jako dodatek do właściwych poprawek.
Jak dostosować sklep internetowy do WCAG krok po kroku
Pracę najlepiej zacząć od audytu obecnego stanu. Automatyczne narzędzia, takie jak WAVE, axe DevTools czy wbudowany w przeglądarkę Chrome Lighthouse, szybko wskażą problemy z kontrastem, brakującymi tekstami alternatywnymi czy etykietami formularzy. Wykrywają jednak tylko część barier, dlatego audyt trzeba uzupełnić testami manualnymi.
Najważniejszy test manualny to przejście całej ścieżki zakupowej samą klawiaturą: od wyszukiwarki, przez kartę produktu i koszyk, aż po wybór dostawy i płatność. Drugim jest test z czytnikiem ekranu, na przykład bezpłatnym NVDA w systemie Windows lub VoiceOverem na komputerach Apple, przeprowadzony przynajmniej na stronie produktu, w koszyku i w formularzu zamówienia.
Na podstawie wyników przychodzi czas na poprawki w szablonie i treściach. Jeśli obecny motyw ma wiele barier w kodzie, często taniej jest przejść na szablon projektowany z myślą o dostępności niż poprawiać go element po elemencie. Równolegle trzeba uzupełnić teksty alternatywne zdjęć, etykiety pól i komunikaty błędów.
Ostatni etap to formalności i utrzymanie. Należy przygotować informację o dostępności do regulaminu, udokumentować ocenę zgodności i w razie braków zgłosić je Ministrowi Cyfryzacji wraz z planem naprawczym. Dostępność trzeba też sprawdzać przy każdej zmianie w sklepie, bo nowa aplikacja, baner czy sekcja mogą wprowadzić nowe bariery.
Najczęstsze błędy przy wdrażaniu WCAG w sklepie
Uznanie, że obowiązek dotyczy wszystkich albo nikogo. Część firm wdraża zmiany, choć jako mikroprzedsiębiorcy nie muszą, a inne błędnie zakładają, że wyłączenie je obejmuje, mimo że przekraczają jeden z progów.
Poleganie wyłącznie na widżecie dostępności. Nakładka nie naprawia kodu strony, a to on podlega ocenie.
Pominięcie obowiązków informacyjnych. Dostępna strona bez informacji o dostępności w regulaminie nadal nie spełnia wszystkich wymagań ustawy.
Jednorazowy audyt bez kontroli przy zmianach. Sklep zgodny w dniu wdrożenia może utracić zgodność po instalacji kolejnej aplikacji lub zmianie szablonu.
Testowanie tylko strony głównej. Najwięcej barier zwykle kryje się w koszyku, formularzu zamówienia i bramce płatności, czyli tam, gdzie zapada decyzja o zakupie.
WCAG w sklepie internetowym: najczęstsze pytania
Co to jest WCAG i do czego służy?
WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) to międzynarodowe wytyczne dostępności treści internetowych opracowane przez organizację W3C. Opisują, jak projektować strony, żeby mogły z nich korzystać osoby z niepełnosprawnościami wzroku, słuchu, ruchu czy funkcji poznawczych.
Od kiedy sklepy internetowe muszą spełniać WCAG?
Od 28 czerwca 2025 roku, czyli od dnia wejścia w życie Polskiego Aktu o Dostępności.
Czy mój mały sklep musi spełniać wymagania WCAG?
Nie, jeśli prowadzi go mikroprzedsiębiorca, czyli firma, która w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych zatrudniała średniorocznie mniej niż 10 pracowników i miała obrót netto lub sumę bilansową do równowartości 2 mln euro. Oba warunki muszą być spełnione łącznie.
Jak sprawdzić, czy strona spełnia WCAG?
Zacznij od automatycznych narzędzi, takich jak WAVE, axe DevTools lub Lighthouse, a następnie przejdź całą ścieżkę zakupową samą klawiaturą i z czytnikiem ekranu. Pełną ocenę zgodności najlepiej powierzyć audytorowi dostępności.
Czy wystarczy zainstalować wtyczkę lub widżet dostępności?
Nie. Widżet może ułatwić korzystanie ze sklepu części osób, ale nie usuwa barier w kodzie, a to kod strony podlega ocenie zgodności.
Co musi zawierać regulamin sklepu w związku z dostępnością?
Regulamin lub równoważny dokument powinien zawierać informacje o usłudze, informacje niezbędne do korzystania z niej oraz opis tego, w jaki sposób usługa spełnia wymagania dostępności.
Jakie kary grożą za brak dostępności sklepu internetowego?
Kara pieniężna może wynieść do dziesięciokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, ale nie więcej niż 10% obrotu firmy.
Czy Shoper, PrestaShop, WooCommerce lub Shopify są automatycznie zgodne z WCAG?
Żadna z tych platform nie zapewnia zgodności automatycznie. Każda daje inny punkt wyjścia, ale ostateczny wynik zależy od szablonu, aplikacji i treści, a odpowiedzialność prawna spoczywa na sprzedawcy.
Jeśli nie wiesz, czy Twój sklep spełnia wymagania WCAG, sprawdź, jak możemy pomóc w dostosowaniu sklepu. Ocenimy rzeczywisty stan dostępności całej ścieżki zakupowej, a nie tylko obecność widżetu na stronie.
